28 januari 2017 slaaphormonen slaap en hormonen beter slapen wat doen ze

Slaap en hormonen: hoe helpen ze ons om te slapen en wat is hun invloed?

Wanneer we denken aan goed slapen, dan denken we doorgaans niet aan de slaaphormonen en andere hormonen in ons lichaam die hierop een invloed hebben. Maar slapen zorgt ervoor dat heel wat van onze hormonen zich kunnen bijvullen zodat we de juiste hoeveelheid energie hebben, immuniteit, eetlust om de  dag door te komen. De activiteiten die we door de dag doen hebben ook een invloed op onze hormonen, en bijgevolg ook op de kwaliteit van onze slaap.



Voor zowel mannen en vrouwen kan een verandering in de niveaus sekshormonen beïnvloeden hoe goed we slapen. Deze verschillen veranderen ook met de jaren. De connectie verstaan tussen hormonen en slapen kunnen helpen om jouw slaap en welzijn te verbeteren.

De hormonen in ons lichaam zijn chemische boodschappen in de bloedstroom die veranderingen veroorzaken in bepaalde cellen of organen en het weefsel errond. Adrenaline bijvoorbeeld, wordt geproduceerd door de bijnieren (bovenop de nieren) en helpen ons lichaam om zich klaar te maken op de “vecht of vlucht” reactie van ons lichaam bij stress.

Hormonen controleren heel wat processen van het lichaam, waaronder groei, ontwikkeling, de voortplanting, ons antwoord op stress, metabolisme en hoeveelheid energie. Hormonen zijn gelinkt met slaap op heel wat verschillende manieren.

Sommige hormonen, zoals adrenaline, zorgen ervoor dat we alerter zijn en klaar voor actie. Wanneer deze hormoon in ons lichaam zit wordt het moeilijk om in slaap te vallen. Om te voorkomen dat deze hormoon in het lichaam zit, is het goed om relaxerende activiteiten te doen voor het slapengaan in plaats van stressvolle activiteiten of intense sporten. Wanneer stress lang blijft duren, dan zal het hormoon adrenocorticotroop binnen de hypofyse ervoor zorgen dat de hormonen cortisone en cortisol vrijkomen uit de bijnieren.

Het niveau adrenocorticotroop hormoon is veelal hoger bij mensen die last hebben van slapeloosheid dan bij mensen die goed slapen. Dit suggereert dat overmatige opwinding en voortdurende stressfactoren bijdragen aan slapeloosheid. Topatleten kunnen soms problemen hebben om in slaap te vallen daar ze hoge niveaus cortisol produceren gedurende de dag, maar ook ’s avonds.

Hormonen die vrijkomen tijdens het slapen boosten ons immuunsysteem en zorgen ervoor dat we honger krijgen

Tijdens het slapen zijn er een aantal hormonen die vrijkomen in de bloedstroom. Dan komen onder andere groeihormonen vrij, die essentieel zijn voor de groei en het herstel van weefsels. Slapen zorgt er ook voor dat jouw eetlust goed gebalanceerd is door goede niveaus grheline en leptine te behouden. Dus het is normaal dat wanneer je geslapen hebt, je meer nood hebt aan eten wanneer je wakker wordt.

Daarnaast controleert slapen ook onze hormonen insuline en cortisol, waardoor we hongerig wakker worden. Hierdoor hebben we zin in een ontbijt en bereiden we ons voor om de dagdagelijkse stress aan te gaan. Als we minder slaap hebben dan normaal kan het hormoon prolactine uit evenwicht raken waardoor we een verzwakt immuunsysteem hebben. Daarnaast wordt zich concentreren moeilijk en neemt onze drang naar koolhydraten doorheen de dag groter.

Hormonen weerhouden ons ervan om ’s nachts op te staan om te gaan plassen

De veranderingen in ons hormonenbalans tijdens het slapen omhelzen hogere niveaus aldosteron en antidiuretisch hormonen. Deze slaaphormonen zorgen ervoor dat de nood om ’s nachts naar toilet te gaan onderdrukt wordt. Bij kinderen, waarvan het hormonaal systeem nog volop in ontwikkeling is, zal bedplassen grotendeels beïnvloed worden door een laag antidiuretisch hormoon-niveau.

Slaaphormonen zorgen ervaar dat we ons slaperig voelen ’s avonds

Onze hormonenbalans beïnvloedt ook wanneer we ons slaperig voelen en wanneer we wakker zijn. Onze biologische klok of slaapwaakritme. Het slaaphormoon melatonine wordt vrijgelaten wanneer het donker wordt en vertelt ons lichaam dat het tijd is om te gaan slapen. Daarom kan de nabijheid van fel licht voor het slapengaan ervoor zorgen dat er geen melatonine vrijkomt. Dit is ook de reden waarom het moeilijk is voor mensen die in shiften werken om tijdens de dag te slapen.

Hoewel kunstmatige melatonine beschikbaar is, kan de verkeerde dosis op het verkeerde moment van de dag ervoor zorgen dat de zaken nog erger worden. Bijgevolg is het beter om enkel melatonine te nemen onder toezicht van een arts.

Hormonen zorgen ervoor dat we wakker worden ’s morgens

Het niveau cortisol staat op een laag pitje wanneer we gaan slapen en stapelt zich op tijdens de nacht. Het niveau cortisol in ons lichaam piekt vlak voor we wakker worden. Dit dient als signaal om ons wakker te maken. Het laat ons eetlust en energie ook ontwaken. Wanneer we een grote afstand reizen kan ons slaapwaakritme wat tijd nodig hebben om zich aan te passen. Verhoogde niveaus cortisol en honger kunnen dan voorkomen op het verkeerde moment van de dag.



Bij vrouwen kunnen veranderingen in sekshormonen de slaap beïnvloeden

Ook het geslacht en de bijhorende hormonen kunnen een invloed hebben op slaaphormonen. De relatie tussen hormonen en het slaapwaakritme bij vrouwen wordt verder ook beïnvloed door het menstruatiecyclus. Net voor haar menstruatie zullen hormonale veranderingen, waaronder het plots fel zakken van progesteron, de lichaamstemperatuur beïnvloeden. Hierdoor kan de hoeveelheid REM-slaap beïnvloed worden. Dit is het stadium tijdens het slapen waar dromen zich voordoet.

Voor vrouwen met ernstige premenstruele symptomen kan een verminderde hoeveelheid slaaphormoon melatonine voor het slapengaan leiden tot slecht slapen. Deze vrouwen kunnen zelfs last hebben van wakker worden ’s nachts en/of overdag oververmoeid zijn.

Veranderingen in de hormonenbalans kan ook bijdragen aan slaapproblemen tijdens de zwangerschap. Verhoogde niveaus progesteron kan zorgen voor slaperigheid tijdens de dag, zeker tijdens het eerste trimester. Hoge niveaus oestrogeen en progesteron tijdens de zwangerschap kunnen ook zorgen voor nasale zwellingen die leiden tot snurken.

Tijdens de menopauze zullen lage niveaus oestrogeen kunnen leiden tot slaapproblemen. Veranderingen in de hormonenbalans zorgen ervoor dat de lichaamstemperatuur minder stabiel is. Daarnaast kan er een verhoogde aanwezigheid adrenaline zijn. Beide zaken kunnen de slaap ernstig beïnvloeden. Het verlies van oestrogeen zorgt ervoor dat lichaamsvet zich gaat verplaatsen naar de buik. Hierdoor stijgt de kans op snurken en slaapapneu.

Bij mannen kan de testosterongehalte de slaap beïnvloeden

Bij mannen is het niveau testosteron het hoogst aanwezig tijdens het slapen. Een man heeft drie uur slaap nodig om deze piek te bereiken. Lage hoeveelheden testosteron bij mannen, die kunnen voortkomen door een slaaptekort, veroudering en fysieke aandoeningen, zijn reeds gekoppeld geweest aan een verminderde slaapefficiëntie en veranderingen in de slaapstadia die mannen ervaren. Testosteron kan als medicijn genomen worden, maar verkeerdelijk innemen kan leiden tot grotere slaapproblemen.

Hormonen beïnvloeden onze dromen

Ten slotte, wanneer we slapen, kunnen onze slaaphormonen de inhoud van onze dromen beïnvloeden.

Door zaken te doen om goed slapen te bevorderen, zoals stress verminderen, relaxerende avondroutines inlassen, op hetzelfde tijdstip opstaan en gaan slapen of professioneel hulp zoeken wanneer je slaapproblemen hebt, … faciliteren we het aanmaken van hormonen die ervoor zorgen dat we het maximum uit elke dag halen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *